Waarom Enschede nooit écht het 'Manhattan van het Oosten' zal worden

Het is het grootste binnenstedelijke bouwproject van Oost-Nederland: Kop Boulevard. Enorme (woon)blokken moeten Enschede die grootstedelijke allure geven en hogere inkomens naar de stad lokken. Toch zal de stad nooit een skyline zoals Rotterdam of Manhattan krijgen. En dat komt door defensie.

Enschede heeft een missie: meer hogeropgeleiden in de stad houden. Want hoewel er jaarlijks een grote hoeveelheid (buitenlandse) studenten naar de stad komt, vertrekt een groot deel direct als het diploma eenmaal binnen is. 

De reden? Er zijn te weinig aantrekkelijke woningen, denkt de gemeente. En dus moet er gebouwd worden. Het liefst dicht bij het centrum, waar deze doelgroep graag wil wonen. Dan is hoogbouw al snel een aantrekkelijke optie. Want waar de ruimte rondom het centrum beperkt is, kun je onbeperkt 'de lucht in', toch? Nee. 

Gedroomde Dish-toren kwam er nooit

Daar kwam de gemeente achter toen in 2009 plannen voor de bouw van de Dish-toren werden uitgewerkt. Dit 128 meter hoge gevaarte zou de Alphatoren (101 meter) letterlijk en figuurlijk in de schaduw stellen. Tot defensie lucht kreeg van de plannen. 

De hoge toren zou het signaal van de radar op vliegbasis Twenthe te veel verstoren. Deze radar, die onderdeel is van een netwerk, zorgt ervoor dat het Nederlandse luchtruim zichtbaar is voor de luchtverkeersleiding. De radar op het oude vliegveld is essentieel. En dus kwam er geen Dish-toren.

Bij Enschede staat één van de radarstations: 

Bij Enschede staat één van de radarstations  (Foto: RTV Oost)
Bij Enschede staat één van de radarstations (Foto: RTV Oost)
Gebouwen die binnen een cirkel van 75 kilometer van een radar staan, kunnen het signaal verstoren. Hoe verder een gebouw van de radar verwijderd is, hoe hoger je kunt bouwen. Dat werkt zo: 
Hoogbouw in de oranje zone kan het radarsignaal verstoren (Foto: RTV Oost)
Hoogbouw in de oranje zone kan het radarsignaal verstoren (Foto: RTV Oost)

Als in de ontwerpfase blijkt dat een gebouw in het 'oranje gebied' terechtkomt, komt defensie in actie. Specialisten toetsen dan of het radarsignaal te veel wordt verstoord door de nieuwbouw. Als dit zo is, gaat het bestemmingsplan in de prullenbak en moet de architect terug naar de tekentafel.  

De Alphatoren dringt diep door in het oranje gebied. Het gebouw is eigenlijk te hoog, maar kon gebouwd worden omdat er begin deze eeuw nog geen regels waren voor hoogtes. 

De drie hoogste gebouwen van Overijssel 
1. Alphatoren, Enschede (101 meter)
2. IJsseltoren, Zwolle (96 meter)
3. Electrabel Toren 1, Zwolle (78 meter)

Nu, ruim tien jaar na de voorgenomen bouw van de Dish-toren, komt er alsnog een megaproject bij het centrum. Op exact dezelfde plek als waar de gedroomde wolkenkrabber had moeten komen. De nieuwe gebouwen blijven, zoals het er nu uit ziet, voldoende 'onder de radar' met een maximale hoogte van 70 meter.

Hoewel de eerste werkzaamheden volgende week beginnen, wordt het definitieve ontwerp (en bouwhoogte) van de Kop na de zomer gepresenteerd. Eén ding lijkt zeker: zo hoog als de Alphatoren, worden ze in Enschede niet meer gebouwd. 

Kop Boulevard
• Kost een slordige 150 miljoen euro
• Bestaat uit acht gebouwen, verdeeld over vijf blokken
• Daarin komen zo'n 530 appartementen, kantoren en horeca
• In het midden tussen de gebouwen komt een stadstuin
• Het project moet in 2025 klaar zijn

Een impressie van het project Kop Boulevard:

Een impressie van het project (Foto: Life)
Een impressie van het project (Foto: Life)

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Meer over dit onderwerp:
Kop Boulevard Regio Enschede Nieuws
Deel dit artikel: