Twents experiment met docenten die les krijgen over criminaliteit krijgt landelijke navolging

Het Twentse experiment, waarbij docenten les krijgen in het herkennen van crimineel gedrag bij hun leerlingen, wordt landelijk overgenomen. Na de proef aan het ROC van Twente is er intussen belangstellingen van onderwijsinstellingen in andere regio's, waaronder Den Haag, Utrecht en de hele provincie Brabant. Intussen bestaan er plannen om een speciaal programma te ontwikkelen voor jongere leerlingen vanaf circa veertien à vijftien jaar.

De docenten krijgen niet alleen les over hoe ze eventuele criminele activiteiten op school kunnen herkennen, maar ook over hoe ze hun studenten kunnen wijzen op de risico's: zowel in hun studietijd als wanneer ze straks op de arbeidsmarkt aan de slag gaan.

Het ROC van Twente, dat 18.000 studenten telt, heeft hiermee de landelijke primeur. De politie Twente werkt hierin samen met onder meer gemeenten, justitie en de Belastingdienst.

Ondermijning

Het project is met name gericht op de zogenoemde ondermijnende criminaliteit: het fenomeen waarbij de onderwereld kans ziet door te dringen in de bovenwereld. Aan het ROC worden studenten onder meer opgeleid tot allerlei beroepsgroepen, waarvan een aantal extra kwetsbaar is voor die ondermijning.

Zelf ontwikkeld lesmateriaal

Docenten krijgen via zelf ontwikkeld lesmateriaal les in ondermijning, criminaliteit en hoe gemakkelijk leerlingen daarin slachtoffer, maar ook dader kunnen worden. "Ook leren de docenten signalen van afglijdende studenten te herkennen en daarop te reageren", legt politiewoordvoerder Wilma van Raalte uit.

"Een kleiner groepje enthousiaste docenten maakt daar op dit moment zelfs lesstof over, zodat zij het zelf kunnen doorgeven aan hun studenten."

Dure merkkleding

Volgens Van Raalte zijn er soms hele concrete voorbeelden waaraan valt te af te leiden dat leerlingen in de fout dreigen te gaan: "Iemand die ineens met dure merkkleding op school komt, twee telefoons heeft of die zich heel erg terugtrekt."

Volgens Van Raalte wordt de docenten vooral geleerd om op hun onderbuik te vertrouwen. "Als professional weten ze gewoon wanneer het fout zit. En we leren ze dan ook dat snelle actie gewenst is, want het afglijden gaat sneller dan gedacht."

Wel of niet ingrijpen?

Intussen hebben al een kleine tweehonderd docenten de les gevolgd. Tijdens die lessen blijkt dat, wanneer docenten worden geconfronteerd met concrete voorbeelden, soms het kwartje valt en dat ze vergelijkbare situaties van dichtbij kennen. De docenten worden onder meer getraind hoe ze deze situaties vervolgens bespreekbaar kunnen maken bij de student in kwestie.

Een van de problemen waar docenten onder meer op stuiten is hoe ze moeten ingrijpen wanneer ze eventueel illegale activiteiten net buiten het schoolterrein signaleren. Tijdens de lessen hebben we het erover dat ze daar samen over moeten praten. "Grijp je dan in en hoe doe je dat? Daar gaan die gesprekken dan over."

Extra kwetsbaar

Dat de cursus op een ROC-school wordt gegeven, wil volgens Van Raalte niet zeggen dat daar meer criminaliteit voorkomt dan op andere scholen. "Maar dat doen we vooral omdat de studenten jongvolwassenen zijn. Die leeftijdscategorie is extra kwetsbaar voor ondermijning. Bovendien worden deze studenten concreet opgeleid voor een beroep", zegt Van Raalte.

"Studenten worden onder meer gewezen op de zwakke positie die ze als middenstander hebben. Hoe criminelen gebruik kunnen maken van jouw zwakke positie. Hoe je, als je bijvoorbeeld schulden hebt, kunt worden gebruikt voor witwassen. Dan past dit prima in het vak ondernemen."

Geen weg terug

Studenten leren ook over de gevolgen als ze 'ja' hebben gezegd tegen criminelen. Vaak worden ze verleid om eenmalig iets te doen. Maar een weg terug is er dan vaak niet meer. "Als je er eenmaal in zit, kom je er héél erg moeilijk weer uit. En zo mooi het wordt voorgespiegeld, is het in de praktijk nooit", aldus Van Raalte.

Intussen zijn aan het ROC van Twente ruim 190 docenten opgeleid, maar de cursussen gaan gewoon door. Uiteindelijk is het de bedoeling dat circa vijfhonderd leerkrachten de 'ondermijningscursus' gaan volgen.

Landelijke belangstelling
Vanuit het hele land is inmiddels belangstelling voor het Twentse experiment. "We krijgen vanuit diverse regio's verzoeken over hoe we dit oppikken." Van Raalte heeft daarover concreet contact met onderwijsinstellingen in Den Haag, Utrecht en de provincie Brabant.

Volgens Van Raalte is het daarnaast de bedoeling om een speciaal programma te maken voor leraren van scholieren: "We moeten dat nog nader bepalen, maar daarbij denken we aan leerlingen van circa veertien à vijftien jaar."

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Meer over dit onderwerp:
Enschede Onderwijs ROC van Twente Nieuws
Deel dit artikel: